niedziela, 30 wrzesień 2012 00:00

Charakterystyka Gminy

Napisane przez 
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Gmina na tle regionu.

Gmina Ryńsk położona jest we wschodniej części województwa Kujawsko-Pomorskiego, w powiecie wąbrzeskim. Jest częścią historycznej Ziemi Chełmińskiej, która zapisała się w tradycji narodowej patriotyczna działalnością Towarzystwa Jaszczurczego.
Gmina zajmuje teren o powierzchni 200.8 km 2 i liczy 8917 mieszkańców. Obszar Gminy graniczy z centralnie położonym miastem Wąbrzeźno oraz gminami: Książki, Dębowa Łąka, Kowalewo Pomorskie, Chełmża, Płużnica i Radzyń Chełmiński. W skład Gminy wchodzi 21 sołectw skupiających 35 miejscowości.
Użytki rolne obejmują grunty orne, sady, łąki i pastwiska zajmują 75% powierzchni gminy. Pozostałe części stanowią lasy - 13,6%, wody - 2,3%, drogi - 2,5%, tereny zabudowane - 1,6%, nieużytki - 4,5% i inne.

Rys historyczny.

Istniejąca sieć osadnicza gminy ukształtowała się historycznie na bazie funkcji rolniczej.
W zaraniach państwa polskiego teren Ziemi Chełmińskiej był kresową kasztelanią i miejscem ciągłych walk z plemionami bałtyckimi, których trzon stanowili Prusowie.
W połowie X wieku władcy państwa Polan zakończyli proces jednoczenia Ziem Wielkopolski, Kujaw i Mazowsza, w tym także regionu Chełmińskiego. W wyniku podziału Polski testamentem Bolesława Krzywoustego Ziemia Chełmińska weszła w skład dzielnicy mazowieckiej.
W celu obrony ziem przed najazdem pruskim w 1226 roku Konrad Mazowiecki sprowadził na ten teren Krzyżaków i nadał zakonowi Ziemię Chełmińską. W XIII i XIV wieku miała również miejsce szeroko rozwinięta akcja kolonizacyjna i osadnicza. Późniejsze ostre konflikty o terytoria zakonu doprowadziły do wojen polsko-krzyżackich. Dopiero wojna trzynastoletnia (1454-1466 r.) i II pokój toruński w 1466 r. spowodowały powrót Ziemi Chełmińskiej do państwa polskiego. Odtąd Ziemia Chełmińska wchodziła w skład Prus Królewskich. Utworzone województwo chełmińskie objęło wówczas krzyżackie okręgi administracyjne oraz posiadłości biskupa chełmińskiego.

Największą świetność Wąbrzeźna i okolicznych miejscowości przypada na II połowę XVI wieku i początek wieku XVII. Wokół miasta rozciągały się wówczas dobra biskupa chełmińskiego, stanowiące tzw. klucz wąbrzeski. Późniejsze działania wojsk szwedzkich na terenie Ziemi Chełmińskiej spowodowały znaczne zniszczenia wsi i folwarków.
Kolejne wojny, zabory i klęski żywiołowe były dla ziemi wąbrzeskiej okresem postępującego regresu. Od 1773 roku Ziemia Chełmińska znalazła się pod zaborem pruskim. Dokonano wówczas konfiskaty dóbr kościelnych, szlacheckich i starostw. Sprowadzono osadników z Niemiec. W latach 1807-1815 ziemie chełmińskie włączono do Księstwa Warszawskiego, a po 1815 roku ponownie wróciły do Prus. W 1887 roku utworzono powiat wąbrzeski, który po pierwszej wojnie światowej wszedł w skład nowo utworzonego województwa pomorskiego.
W latach 1939-45 województwo włączono do Rzeszy Niemieckiej.
Po II wojnie światowej ponownie utworzono województwo pomorskie z powiatem wąbrzeskim. W 1975 roku zlikwidowano powiaty. W ramach tej reformy administracyjnej powstała Gmina Wąbrzeźno. Siedzibą gminy po dziś dzień jest miasto Wąbrzeźno.

Zasoby kulturowe i przyrodnicze.

Charakterystyczną cechą osadnictwa na terenie gminy jest występowanie wsi i osiedli dworskich.
Na terenie gminy występują wsie w typie przydrożnicy rzędówki i wielodrożnicy. Wsie przydrożnicowe z zabudową skupioną zakładaną w XIII i XIV wieku, rzędówki powstawały w okresie zaboru pruskiego, a wielodrożnicowe w wyniku nie planowanej rozbudowy wsi w wieku XX. Zespoły dworskie znajdują się w 19 miejscowościach. Do najokazalszych i najlepiej zachowanych należą zespoły w Nielubiu, Ryńsku, Sosnówce, Wałyczu, Węgorzynie i Wroniu.
Obiektami o znacznej wartości kulturowej są także cmentarze, kościoły, niektóre szkoły, karczmy, leśniczówki, budynki gorzelni, kuźni, plebani i mleczarni. Najcenniejsze znajdują się w Rejestrze Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Ewidencja stanowisk archeologicznych prowadzona do roku 1995 ujawniła 921 znalezisk. Największą ich koncentrację zlokalizowano w rejonie Małych Radowisk, Ludowic, Pływaczewa, Ryńska, Trzcianka i Wałyczyka.
Gmina Ryńsk jest jednostką administracyjną o cechach gminy podmiejskiej. Podstawą jej funkcjonowania jest produkcja rolnicza. Prawie 89% mieszkańców gminy związanych jest z rolnictwem.

Gmina Ryńsk ma duże walory przyrodnicze z uwagi na występowanie obszaru chronionego krajobrazu oraz obiektów indywidualnej ochrony przyrody. Na obszarze gminy występuje:
- rezerwat przyrody "Wronie",
- obszar kompleksu torfowiskowo-jeziorno-leśnego Zgniłka-Wieczno-Wronie,
- 14 pomników przyrody oraz użytki ekologiczne położone na terenach leśnych.

Znaczącym elementem środowiska przyrodniczego są zabytkowe parki. Na obszarze gminy znajduje się 21 zabytkowych parków o łącznej powierzchni 28,6 ha.
Teren gminy Ryńsk wzbogacają liczne jeziora. Do największych należą: Wieczno, Zamkowe, Sitno, Szczurkowskie i Radowiskie.
Część jezior charakteryzuje się korzystną dostępnością turystyczną i nadaje się do celów rekreacyjno-wypoczynkowych. Nad jeziorem "Wieczno" w Przydworzu położony jest znany w kraju ośrodek wypoczynkowy. Ośrodek dysponuje rozległą plażą, polem namiotowym, hotelem, domkami letniskowymi, parkingiem strzeżonym oraz bazą gastronomiczno-handlową. Na miejscu istnieje możliwość wypożyczenia sprzętu wodnego. Dla osób lubiących aktywny wypoczynek utworzono sieć szlaków turystycznych. Godne uwagi są również cztery gospodarstwa agroturystyczne.

Infrastruktura techniczna.

Z myślą o przyszłości gmina rozbudowuję istniejącą infrastrukturę techniczną, drogową, wodociągową i kanalizacyjną. Obecnie istnieją cztery podstawowe ujęcia wody pitnej: Ryńsk, Zieleń, Sitno i Jarantowice. Wg. Stanu na 31.12.2003r. stopień zwodociągowania gminy był na poziomie 75,7%. W 2004 roku rozpoczęto budowę stacji uzdatniania wody w miejscowości Czystochleb i budowę sieci wodociągowej na Osiedlu Leśnym w Wałyczu. W latach 2005 - 2006 przewidziano budowę wodociągu wiejskiego Węgorzyn - Orzechowo. Inwestycje te znacznie poprawią zaopatrzenie mieszkańców w wodę.
Gmina rozpoczęła również tworzenie systemu oczyszczania ścieków komunalnych wraz z sieciami doprowadzającymi. Dotychczas oczyszczono 13,4% ścieków sanitarnych sanitarnych i komunalnych W roku 2005 rozpocznie się budowa kolektora kanalizacji sanitarnej w miejscowości Plebanka, a w latach2006 - 2008 dalsza rozbudowa sieci kanalizacyjnej gminy. Przebieg linii gazociągu Wąbrzeźno - Brodnica umożliwi także szerszą gazyfikację terenów wiejskich.
Przez teren gminy przechodzą drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne o łącznej długości 324,16 km. Istnieje potrzeba ich rozbudowy i modernizacji. Część inwestycji drogowych przewidziano na lata 2004 - 2005, pozostałe ujęto w planie wieloletnim do roku 2013.

Działalność gospodarcza.

Duże znaczenie dla gminy ma działalność związana z obsługą rolnictwa: punkty skupu, magazyny zbożowe, usługi leśne, środki do produkcji rolnej, budownictwo i transport.
Najbardziej rozwiniętą działalnością w gminie jest działalność handlowa i usługowa. Zajmuje się nią 76,1% ogółu zatrudnionych. W ogólnej strukturze podmiotów gospodarczych budownictwo i transport stanowią odpowiednio 9,8% i 8,7%.

Perspektywy rozwojowe gminy.

Aktualnie podjęto szereg perspektywicznych inicjatyw rozwojowych i opracowano związane z nimi plany oraz projekty.
Najistotniejsze zadania i projekty inwestycyjne przewidziane do realizacji na lata 2004-2013 zawiera nowo opracowany Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Ryńsk. Daje on podstawę do ubiegania się o środki z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej na dofinansowanie ich realizacji. Zadania umieszczane w planie wynikają z potrzeby poprawy jakości życia mieszkańców gminy i są zgodne z ich oczekiwaniami.

 

Czytany 747 razy Ostatnio zmieniany poniedziałek, 05 grudzień 2016 20:36

Adres_Gminy

Urząd Gminy Ryńsk
87-200 Wąbrzeźno
ul. Mickiewicza 21
tel.: (56) 687-75-00
fax.: (56) 450-27-02

Wyślij wiadomość do Urzędu Gminy

Galeria_Gmina_Ryńsk

Template Settings

Theme Colors

Cyan Red Green Oranges Teal

Layout

Wide Boxed Framed Rounded
Patterns for Layour: Boxed, Framed, Rounded
Top